Πλησιάζοντας όλο και πιο κοντά στον εμβολιασμό έναντι του φονικού ιού SARS-COV-2, το θέμα της ασφάλειας αλλά και της αποτελεσματικότητας των εμβολίων, απασχολεί όλους μας και εγείρει πολλές συζητήσεις και ενίοτε αντιδράσεις και διαφωνίες.
Όπως είναι εύλογο αποτελεί κυρίαρχο θέμα σε ιατρικά συνέδρια και επιστημονικές ημερίδες, που πλέον γίνονται διαδικτυακά για ευνόητους λόγους. Έτσι λοιπόν βρέθηκε και στο επίκεντρο του πρόσφατου Πανελληνίου Συνεδρίου για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας, και ειδικά στην ενότητα «Η αναζήτηση και διάθεση αποτελεσματικού και ασφαλούς εμβολίου για την COVID 19».
«Αυτό που συνέβη με την ανάπτυξη εμβολίων κατά της Covid-19 είναι πρωτοφανές στην ανθρωπότητα. Χάρη στην πολύ καλή συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας, της βιομηχανίας, των κυβερνήσεων και των ρυθμιστικών οργανισμών, αλλά και χάρη στην ταχύτατη χαρτογράφηση του SARS-COV-2, τα 15 έτη που χρειάζεται συνήθως η ανάπτυξη ενός εμβολίου συρρικνώθηκαν στην περίπτωση της παρούσας πανδημίας σε λιγότερο από ένα έτος, χωρίς να γίνει καμία έκπτωση όσον αφορά στη μελέτη της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας, προκειμένου να λάβουν τα εμβόλια αυτά άδεια κυκλοφορίας». Αυτό ανέφερε μεταξύ άλλων σύμφωνα με το ΑΜΠΕ, η Μαρία Τσολιά, καθηγήτρια Παιδιατρικής-Λοιμωξιολογίας, διευθύντρια της Β' Παιδιατρικής Κλινικής, επιστημονική υπεύθυνη της Μονάδας Λοιμώξεων, ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Παίδων «Π. και Α. Κυριακού», και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας. Η κ. Τσολιά τόνισε πως και τα δύο mRNA εμβόλια που έχουν δημιουργηθεί (σσ δηλαδή το εμβόλιο των Pfizer / BioNTech και της Moderna ) έχουν πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα, ήπιες έως μέτριες ανεπιθύμητες ενέργειες που υποχωρούν σύντομα και πάρα πολύ καλή ανοσογονικότητα.
Δεν υπήρξε καμία παράλειψη ή έκπτωση
Ο Αχιλλέας Γραβάνης, καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης και Ερευνητής στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας & Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ, είπε από την πλευρά του ότι η τεράστια προσπάθεια που κατέβαλε η παγκόσμια βιοϊατρική κοινότητα τους τελευταίους μόλις 8 μήνες, οδήγησε στην ταχύτατη γενετική χαρτογράφηση του ιού και στον προσδιορισμό της ακριβούς χημικής σύστασής του.
Για την τεχνική που κατασκευάστηκαν τα εμβόλια των Pfizer / BioNTech και της Moderna ο κ. Γραβάνης είπε ότι η προσπάθεια δημιουργίας mRNA εμβολίων ξεκίνησε πριν από τουλάχιστον 2 δεκαετίες, με στόχο να δημιουργηθούν εμβόλια κατά των καρκινικών κυττάρων και νόσων σχετιζόμενων με τον ενδιάμεσο μεταβολισμό. Στο διάστημα αυτό, επισήμανε ότι τα προβλήματα που υπήρχαν με τη σταθεροποίηση του mRNA λύθηκαν, και χάρη στα χαρακτηριστικά με βάση τα οποία αναπτύχθηκαν τα mRNA εμβόλια, θεωρούνται σήμερα όχι αδίκως τα πιο «καθαρά» εμβόλια. «Όσον αφορά στο εμβόλιο που αναμένεται να έρθει σύντομα και στη χώρα μας, το οποίο είναι ένα από τα δύο αυτά εμβόλια, σύμφωνα με πρόσφατη ενημέρωση των δεδομένων του εμβολίου από την παρασκευάστρια εταιρεία, η συντριπτική πλειοψηφία των εθελοντών, περίπου 80-85%, φαίνεται να αναπτύσσει υψηλή ανοσία από την πρώτη δόση του εμβολίου, κάτι που εφόσον επιβεβαιωθεί σημαίνει πως ενδεχομένως δεν θα χρειάζεται -τουλάχιστον σε ορισμένους πληθυσμούς- η χορήγηση 2 δόσεων».
Η ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκαν τα εμβόλια, για την οποία έγιναν πολλές συζητήσεις, υπογράμμισε ο κ. Γραβάνης, οφείλεται στο γεγονός ότι κάποια βήματα της διαδικασίας πραγματοποιήθηκαν παράλληλα και σαφώς δεν υπήρξε καμία παράλειψη ή έκπτωση. Τα εμβόλια αυτά, τόνισε, είναι ασφαλή, έχοντας ακολουθήσει όλα τα απαιτούμενα στάδια. «Η ταχύτατη λειτουργία του συστήματος ανάπτυξης και αξιολόγησης εμβολίων οφείλεται στη στενή συνεργασία των ακαδημαϊκών χώρων ανάπτυξης γνώσης, των νοσοκομείων και της βιομηχανίας που επένδυσε ταχύτατα, στο συντονισμό των τριών αυτών συνιστωσών από τα κράτη, καθώς και στην ταχύτατη ανταπόκριση των ρυθμιστικών οργανισμών, υπό την πίεση της πανδημίας».
Όσο περνάει ο χρόνος οι αντιστάσεις εξομαλύνονται
Ο Κώστας Αθανασάκης, οικονομολόγος Υγείας στο Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας του ΠαΔΑ και γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας, μιλώντας για τη στρατηγική διάθεσης του εμβολίου έναντι της Covid-19, τόνισε ότι ένα ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας και μελετάται είναι ο τρόπος που θα χορηγηθεί το εμβόλιο, αλλά και η ενημέρωση του κοινού και η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. «Ο δρόμος δεν είναι εύκολος, υπάρχουν αντιστάσεις, ευτυχώς όμως όσο περνάει ο χρόνος οι αντιστάσεις αυτές εξομαλύνονται. Η κατάλληλη επικοινωνία όλων των διαθέσιμων πληροφοριών, θα συμβάλει ώστε να κατανοήσουν όλοι τα πραγματικά χαρακτηριστικά και την αξία του εμβολιασμού, και να προσέλθουν για εμβολιασμό προκειμένου η στρατηγική να είναι επιτυχημένη».