Οι πανηγυρισμοί του Πρωθυπουργού για το Μετρό Θεσσαλονίκης δεν μπορούν να κρύψουν τις αλήθειες για τις διαχρονικές ευθύνες του κόμματός του.
Ο Πρωθυπουργός μπορεί να επαίρεται για την λειτουργία της πρώτης γραμμής του Μετρό Θεσσαλονίκης και την επέκταση στην Καλαμαριά, μόνο αν ζητήσει πολλές συγνώμες για το κόμμα του, βασικό υπεύθυνο για τις απίστευτες υποσχέσεις και τα μεγάλα λάθη, από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 μέχρι σήμερα.
Α) Για την πρώτη γραμμή στο δήμο Θεσσαλονίκης:
Υπάρχει ένα ερώτημα, γιατί χρειάστηκαν 18 χρόνια για την ολοκλήρωσή του, αντί για τα 5,5 που έλεγε η σύμβαση κατασκευής του;
Μια σύντομη αναφορά στις επιλογές τους, θα μας δώσει την απάντηση.
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, εξήγγειλαν την κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης, με την χρηματοδότηση από τα κέρδη του δημοτικού ραδιοφώνου fm 100, θα θυμάστε και την γνωστή πινακίδα στο σιντριβάνι.
Το 1992 εγκατέλειψαν την φαεινή ιδέα και, επέλεξαν την κατασκευή Ιδιωτικού Μετρό, την ίδια ημέρα που δημοπρατούσαν το Μετρό της Αθήνας, ως δημόσιο έργο. Η ιλαροτραγική επιλογή κράτησε μέχρι το 2001, με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να αρνείται την εγγύηση του δανεισμού του ιδιώτη κατασκευαστή και ιδιοκτήτη του έργου.
Η επόμενη κυβέρνηση της ΝΔ δεν περίμενε να ολοκληρωθούν οι μελέτες, που δημοπρατήθηκαν το 2003, για να κατασκευαστεί το Μετρό ως δημόσιο έργο, για να προλάβει τις δημοτικές και νομαρχιακές του 2006, δημοπράτησε το έργο το 2005. Αυτή η επιλογή, είναι και η πηγή των μεγάλων προβλημάτων που ακολούθησαν. Πέρασαν δύο χρόνια για να ξεκινήσει το πρώτο εργοτάξιο.
Τον Οκτώβριο του 2009, όταν ανέλαβε η νέα κυβέρνηση, είχε κατασκευαστεί το 8% του έργου, ενώ είχε περάσει το 60% του συμβατικού χρόνου κατασκευής, που ήταν 5,5 χρόνια και η κατασκευάστρια εταιρεία ζητούσε 360 εκ. ευρώ αποζημιώσεις για καθυστερήσεις με ευθύνη του δημοσίου.
Η ημερομηνία λειτουργίας του Μετρό είχε συμφωνηθεί να γίνει στις 3/10/12, για να γιορτάσει με Μετρό η Θεσσαλονίκη τα 100 χρόνια της απελευθέρωσής της. Πολύ καλό για να είναι αληθινό.
Στις αρχές του 2012, δηλαδή σε δύο χρόνια και κάποιους μήνες, είχε κατασκευαστεί περίπου το 45% του έργου και μέχρι το 2019 είχε κατασκευαστεί το 80% του έργου.
Η σημερινή κυβέρνηση το παρέδωσε έξι χρόνια μετά, δηλαδή λίγο περισσότερο χρόνο, από τον χρόνο που έγραφε η αρχική σύμβαση, για όλο το έργο και όχι για το 20% μόνο.
Φυσικά, οι πρόσθετες δαπάνες, πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ περισσότερα.
Β) Για την επέκταση στην Καλαμαριά:
Η επέκταση του Μετρό στην Καλαμαριά μελετήθηκε, δεσμεύτηκαν οι πόροι κατασκευής του και δημοπρατήθηκε, από το 2010 έως τις αρχές του 2012. Οι μελέτες ήταν πλήρης και ο χρόνος κατασκευής του 4,5 χρόνια, δηλαδή, έπρεπε να τελειώσει το 2017.
Μέχρι το 2019 είχε κατασκευαστεί το 80%. Εκεί σταμάτησε η κατασκευή του, με το επιχείρημα: Πρέπει να τελειώσει η πρώτη γραμμή, διαφορετικά δεν έχει νόημα να τελειώσει.
Το επιχείρημα φαίνεται λογικό, είναι όμως πονηρό, γιατί μπορούσαν να το τελειώσουν και να περίμενε να τελειώσει η κεντρική γραμμή. Την σκόπιμη καθυστέρηση την πλήρωσε και θα την πληρώσει ο Έλληνας φορολογούμενος με μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Δηλαδή, αντί για 4,5 χρόνια για την κατασκευή του, θα χρειαστούν 12 περίπου και πολλά εκατομμύρια ευρώ περισσότερα.
Θυμίζω ότι, ο Πρωθυπουργός είχε πει ότι θα λειτουργήσει τον Νοέμβριο του 2025.
Γ) Για τις δυο γραμμές στην Δυτική Θεσσαλονίκη και την επέκταση στο αεροδρόμιο:
Το 2012 είχε ετοιμαστεί ο διαγωνισμός για τις μελέτες τους και ξεκίνησαν πρόδρομες εργασίες για να βοηθήσουν τις μελέτες.
Η πρώτη γραμμή είχε προγραμματιστεί να δημοπρατηθεί το 2015, με τους πόρους του ΕΣΠΑ 2014-2021. Η δεύτερη στο ΕΣΠΑ του 2021-2028.
Στην ίδια περίοδο θα κατασκευαζόταν και η επέκταση στο αεροδρόμιο.
Δυστυχώς, από το 2012 μέχρι σήμερα έχουμε μόνο φωτογραφίες από συσκέψεις, εξαγγελίες και υποσχέσεις. Δηλαδή, το 2027 έπρεπε να ολοκληρώνεται το βασικό δίκτυο του Μετρό Θεσσαλονίκης.
Οι πόροι του ΕΣΠΑ, που ήταν προγραμματισμένοι για τις γραμμές τις Θεσσαλονίκης, πήγαν όλοι στις επεκτάσεις του Μετρό Αθήνας.
Τέλος, επειδή, πάλι θα υποσχεθούν ότι σύντομα θα ξεκινήσει η κατασκευή των επεκτάσεων του Μετρό Θεσσαλονίκης, με κατηγορηματικό τρόπο, θέλω να πω, ότι:
Το ΕΣΠΑ, που τελειώνει το 2028, έχει δεσμευμένους όλους τους πόρους για έργα Μετρό, για το Μετρό της Αθήνας.
Στο δε ΕΣΠΑ 2028-2034, οι προγραμματισμένοι πόροι, είναι πολλοί λιγότεροι από το προηγούμενο και θα χρησιμοποιηθούν όλοι, όπως έχει δηλώσει η κυβέρνηση, για την ολοκλήρωση της γραμμής 4 της Αθήνας.
Φυσικά, τα δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης δεν ακούμπησαν την Θεσσαλονίκη, με πρόσχημα: Δεν υπήρχαν μελέτες.
Ποιοι και πότε έπρεπε να κάνουν τις μελέτες και γιατί δεν τις έκαναν μέχρι τώρα;
Δυστυχώς, είναι αργά για τις προσχηματικές διαμαρτυρίες των τοπικών παραγόντων.
άρθρο του πρώην Υπουργού στο pontiki