Την έντονη ανησυχία και την κατηγορηματική της αντίθεση στην απόφαση του Υπουργείου Εσωτερικών να προχωρήσει στην κατάργηση των Δημοτικών Επιτροπών Ισότητας (Δ.ΕΠ.ΙΣ.) μέσω του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης εκφράζει η Επιτροπή Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.).
Κατά την πρόσφατη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ, παρουσία πολλών μελών τη Επιτροπής Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην οποία παρενέβη η Πρόεδρος της Επιτροπής και Δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου (φωτ.), κατέστη σαφές ότι η κυβερνητική πρόθεση παραμένει η αντικατάσταση των Δ.ΕΠ.ΙΣ. από μια γενική γνωμοδοτική επιτροπή με διευρυμένο αντικείμενο που θα περιλαμβάνει ζητήματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης, ισότητας φύλων, δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, καθώς και την εξάλειψη έμφυλων, φυλετικών, κοινωνικών και θρησκευτικών διακρίσεων.
Οι Δημοτικές Επιτροπές Ισότητας αποτελούν θεσμό με σαφή θεσμική διαδρομή, εξειδικευμένο αντικείμενο και ουσιαστική συμβολή στην άσκηση πολιτικών ισότητας σε τοπικό επίπεδο. Θεσμοθετήθηκαν με τον Ν. 3852/2010 και ενισχύθηκαν ουσιαστικά με τον Ν. 4604/2019, αποκτώντας κρίσιμο ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή δράσεων για την ισότητα των φύλων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Σήμερα λειτουργούν σε περισσότερους από το 98,5% των Δήμων της χώρας — με 327 ενεργές Δ.ΕΠ.ΙΣ. ήδη από το 2023 — στοιχείο που αποδεικνύει τη δυναμική, την αποδοχή και την αναγκαιότητα του θεσμού.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, οι Δημοτικές Επιτροπές Ισότητας συνέβαλαν ουσιαστικά στην πρόληψη και αντιμετώπιση της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, στην ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις τοπικές πολιτικές, στη συνεργασία με κοινωνικές υπηρεσίες και δομές υποστήριξης, στην ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, καθώς και στην ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στη δημόσια και πολιτική ζωή.
Η προτεινόμενη κατάργηση των Δ.ΕΠ.ΙΣ. δεν στηρίζεται σε καμία επίσημη αξιολόγηση του έργου και της αποτελεσματικότητάς τους. Αντιθέτως, οι Ετήσιες Εκθέσεις της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναγνωρίζουν διαχρονικά τη θετική συμβολή και την ουσιαστική λειτουργία του θεσμού. Αντίστοιχη είναι και η προσέγγιση του Υπουργείου Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής, με το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία για την περαιτέρω αναβάθμιση και ενίσχυση των Δ.ΕΠ.ΙΣ. και όχι για την κατάργησή τους.
Η προώθηση πολιτικών ισότητας προϋποθέτει εξειδικευμένες δομές, θεσμική συνέπεια και σταθερό πλαίσιο λειτουργίας. Η ενσωμάτωση των αρμοδιοτήτων των Δ.ΕΠ.ΙΣ. σε γενικές και πολυθεματικές επιτροπές αλλοιώνει τον διακριτό χαρακτήρα τους και αποδυναμώνει την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια. Οι συνεχείς μεταβολές σε ονομασίες, αρμοδιότητες και οργανωτικά σχήματα δεν ενισχύουν τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης· αντιθέτως, δημιουργούν ασυνέχεια, διοικητική σύγχυση και υποβάθμιση πολιτικών που απαιτούν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και θεσμική σταθερότητα.
Η Επιτροπή Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κ.Ε.Δ.Ε. επαναλαμβάνει τη σταθερή θέση της υπέρ της διατήρησης και περαιτέρω ενίσχυσης των Δημοτικών Επιτροπών Ισότητας και καλεί το Υπουργείο Εσωτερικών να αναθεωρήσει άμεσα τη συγκεκριμένη επιλογή.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να κάνει βήματα προς τα πίσω σε ζητήματα ισότητας και δημοκρατικής συμμετοχής. Η κατάργηση των Δ.ΕΠ.ΙΣ. θα αποτελέσει σοβαρή θεσμική οπισθοχώρηση, πλήγμα για τις τοπικές κοινωνίες και εξέλιξη πλήρως αναντίστοιχη με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές πολιτικές και τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας για την ισότητα των φύλων.