Κλειστή, χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στατικός έλεγχος ή κάποια παρέμβαση αποκατάστασης, παραμένει εδώ και σχεδόν έναν χρόνο η γέφυρα της Περιφερειακής Τάφρου στην προέκταση της οδού Κνωσού, στον Φοίνικα της Καλαμαριάς.
Ένας χρόνος συμπληρώνεται σε λίγες ημέρες -και συγκεκριμένα στις 12 Αυγούστου- από τον αποκλεισμό της στενής γέφυρας, η οποία ενώνει την οδό Κνωσού με την Ποσειδώνος και αποτελούσε καθημερινή διαδρομή πολλών ανθρώπων που κινούνταν μεταξύ των δήμων Καλαμαριάς και Πυλαίας-Χορτιάτη.
Όπου κόκκινη επισήμανση η αποκλεισμένη γέφυρα
Σχεδόν δώδεκα μήνες αργότερα, όμως, η γέφυρα εξακολουθεί να είναι κλειστή για τα αυτοκίνητα, χωρίς να υπάρχει γνωστό χρονοδιάγραμμα για τον έλεγχο ή την ανακατασκευή της και τόσο κάτοικοι όσο και επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή καταγγέλλουν την ταλαιπωρία που υφίστανται καθημερινά από τις συνέπειες του αποκλεισμού.
Τα έγγραφα που έχει στη διάθεσή του το TheOpinion αποτυπώνουν, παράλληλα, ένα διοικητικό… «γαϊτανάκι» . Μολονότι οι δύο δήμοι συνέπραξαν αρχικά για το κλείσιμο της γέφυρας, ο δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη υποστηρίζει ότι η κατασκευή -που υπάρχει εδώ και σχεδόν 70 χρόνια- δεν παραδόθηκε ποτέ διοικητικά στην πρώην Κοινότητα Πυλαίας, ενώ η «Εγνατία Οδός Α.Ε.» δήλωσε πως δεν μπορεί να συνδράμει στον στατικό έλεγχο, όταν της ζητήθηκε από το δήμο Καλαμαριάς.
Η απόφαση για ολικό αποκλεισμό
Το ημερολόγιο έδειχνε 10 Απριλίου του 2024 όταν με την αυτοψία της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του δήμου Καλαμαριάς θα «άνοιγε» ο δρόμος για τον αποκλεισμό της γέφυρας.
Στην τεχνική έκθεση που εκπονήθηκε καταγράφηκαν μέτρια ποιότητα οδοστρώματος, απουσία βασικής κατακόρυφης σήμανσης για την προσέγγιση στη στενή γέφυρα και κενά περίπου δύο μέτρων στα πλευρικά στηθαία, από την πλευρά της Καλαμαριάς, με την Υπηρεσία να μιλά για σημαντικό έλλειμμα οδικής ασφάλειας για πεζούς και διερχόμενα οχήματα.
Παράλληλα, η έκθεση έθιξε το ζήτημα της διαμπερούς κίνησης που διοχετευόταν μέσω της γέφυρας στο εσωτερικό του Φοίνικα, καθώς σύμφωνα με την Υπηρεσία, οχήματα περνούσαν με σχετικά υψηλές ταχύτητες μέσα από στενούς δρόμους μιας περιοχής με παιδικό σταθμό, νηπιαγωγείο, χώρους εκπαίδευσης και αυξημένη κίνηση πεζών.
Ως εναλλακτική προτάθηκε η διαδρομή μέσω Ποσειδώνος, Μαρίνου Αντύπα και Εθνικής Αντιστάσεως, η οποία, σύμφωνα με την τεχνική έκθεση, θα αύξανε τον χρόνο της μετακίνησης κατά λιγότερο από πέντε λεπτά.
Παράλληλα, έγινε επίκληση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την αντιπλημμυρική θωράκιση του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης. Στη συγκεκριμένη μελέτη προβλέπεται η αντικατάσταση της υφιστάμενης κατασκευής με νέα γέφυρα μήκους 20,50 μέτρων και μεταβλητού μέσου πλάτους 12,90 μέτρων, καθώς το υφιστάμενο τεχνικό περιλαμβάνεται μεταξύ εκείνων που χαρακτηρίζονται ανεπαρκή υδραυλικά ή στατικά.
Η Δημοτική Επιτροπή Καλαμαριάς ενέκρινε ομόφωνα στις 27 Φεβρουαρίου 2025 τον ολικό αποκλεισμό, με τον δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη αντιστοίχως να λαμβάνει την ίδια απόφαση. Στις 31 Ιουλίου 2025 η Διεύθυνση Τροχαίας Θεσσαλονίκης αποφάσισε τη διακοπή της κυκλοφορίας στο τμήμα από την οδό Δήμητρας έως την Ποσειδώνος, επικαλούμενη «ιδιαίτερους λόγους ασφαλείας» και έλλειμμα οδικής ασφάλειας.
«Εδώ και σχεδόν δώδεκα μήνες δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα»
Ο Ηλίας Τσάγκας, κάτοικος της περιοχής που χρησιμοποιούσε καθημερινά τη γέφυρα, συγκέντρωσε με αιτήσεις χορήγησης εγγράφων τον φάκελο της υπόθεσης και κατέθεσε στις 19 Ιουλίου του 2026 αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη.
Μιλώντας στο TheOpinion, αμφισβητεί ότι ο πλήρης και επ’ αόριστον αποκλεισμός αποτέλεσε το ηπιότερο δυνατό μέτρο, επισημαίνοντας ότι δεν είχε προηγηθεί εξειδικευμένος στατικός έλεγχος.
«Συντάχθηκε μια τεχνική έκθεση για το κλείσιμο της γέφυρας από άνθρωπο που είναι τοπογράφος και δεν έχει αρμοδιότητα να κάνει στατικό έλεγχο σε γέφυρες. Στα πρακτικά της συνεδρίασης του δημοτικού συμβουλίου παραδέχεται και ο ίδιος: “την είδα λίγο και στατικά, δεν έχω γνώση”», δηλώνει.
«Η γέφυρα έκλεισε με το σκεπτικό των λόγων ασφαλείας, κατά βάση για τους πεζούς. Εδώ και σχεδόν δώδεκα μήνες, όμως, δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα. Δεν έχει πραγματοποιηθεί στατικός έλεγχος, δεν έχει γίνει επισκευή και δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα», τονίζει.
Τα κιγκλιδώματα και το άγνωστο της στατικής επάρκειας
Όπως επισημαίνει ο περίοικος, το πρόβλημα που εντοπίζεται αφορά τα πλευρικά στηθαία.
«Το μόνο συγκεκριμένο πρόβλημα που καταγράφεται είναι τα κενά στα κιγκλιδώματα, περίπου δύο με δυόμισι μέτρα σίδερα, κάτι που μπορούσε να επισκευαστεί πολύ γρήγορα. Αντί να γίνει μια τοπική παρέμβαση και να εφαρμοστούν ηπιότερα μέτρα, αποφάσισαν να κλείσουν τη γέφυρα επ’ αόριστον», τονίζει.
Πράγματι, από τον διαθέσιμο φάκελο προκύπτει ότι στατικός έλεγχος δεν είχε διενεργηθεί πριν από τον αποκλεισμό. Η τεχνική έκθεση αναφερόταν σε πιθανό έλλειμμα στατικής επάρκειας, βάσει της ευρύτερης μελέτης για την Περιφερειακή Τάφρο, και όχι σε στατική εξέταση της συγκεκριμένης γέφυρας.
Στις 13 Οκτωβρίου του 2025 η αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων του δήμου Καλαμαριάς, Ελπίδα Καλπίδου, απέστειλε στην «Εγνατία Οδό Α.Ε.» αίτημα για τη διενέργεια ελέγχου στατικής επάρκειας, με την απάντηση να έρχεται στις 25 Μαΐου του 2026 και την εταιρεία να ενημερώνει ότι, κατά την παρούσα συγκυρία, «δεν δύναται να συνδράμει» τις υπηρεσίες του δήμου στη διενέργεια των ελέγχων.
Έτσι, σχεδόν έναν χρόνο μετά το κλείσιμο, δεν έχει γίνει στατικός έλεγχος που να αποτυπώνει την πραγματική εικόνα της γέφυρας.
Η εναλλακτική διαδρομή με την απαγορευμένη στροφή
Ο κ. Τσάγκας αμφισβητεί και την πρακτικότητα της εναλλακτικής διαδρομής που παρουσιάστηκε κατά τη διαδικασία λήψης της απόφασης.
Όπως αναφέρει, η προτεινόμενη πρόσβαση προς την Ποσειδώνος μέσω Εθνικής Αντιστάσεως και Μαρίνου Αντύπα προϋποθέτει σε συγκεκριμένο σημείο αριστερή στροφή, η οποία απαγορεύεται τόσο από τη σήμανση όσο και από τη διπλή διαχωριστική γραμμή.
Από την αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη
Από την αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη
«Υπάρχει πρόβλημα για τους ανθρώπους που θέλουν να γυρίσουν να πάνε στην Pfizer, στον Σκλαβενίτη, σε όλη εκείνη την περιοχή. Διότι θα πρέπει να κάνουν τον κύκλο είτε από τη Μαρίνου Αντύπα είτε από την Εθνικής Αντιστάσεως και την Περιφερειακή Οδό όπου υπάρχουν σοβαρά προβλήματα για την κίνηση», εξηγεί.
Από την αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη/Η διασταύρωση Ποσειδώνος με την Μαρίνου Αντύπα (2024)
Από την αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη/Η διασταύρωση Ποσειδώνος με την Μαρίνου Αντύπα (19/7/2026)
Μάλιστα, τον περασμένο Ιανουάριο στάλθηκε επιστολή διαμαρτυρίας από κατοίκους και επιχειρηματίες της περιοχής προς την ΠΚΜ -η οποία αν και αναγνωρίζει το εν λόγω έργο ως συμπληρωματικό της κατασκευής της Τάφρου ως μέσο προσέγγισης της περιοχής της Πυλαίας, δηλώνει αναρμόδια-, αλλά και κάθε αρμόδιου και υπεύθυνου φορέα στην οποία μιλούν για οικονομικές -και όχι μόνο- επιπτώσεις της παρατεταμένης διακοπής, ζητώντας άμεση άρση του αποκλεισμού ή εξεύρεση εναλλακτικής λύσης.
Το… «μπαλάκι» για την αρμοδιότητα
Πέρα από την κατάσταση της γέφυρας, ο φάκελος αποκαλύπτει και ένα ιδιότυπο μπρα ντε φερ για το ποιος έχει τελικά την ευθύνη της.
Κατά τη διαδικασία του αποκλεισμού, ο δήμος Καλαμαριάς είχε ενημερώσει την Τροχαία ότι το ένα ήμισυ της γέφυρας βρίσκεται στο οδικό δίκτυό της και το υπόλοιπο στην αρμοδιότητα του δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη, με τους δύο δήμους να λαμβάνουν μέσω των οργάνων τους τις αντίστοιχες αποφάσεις για το κλείσιμό της.
Σε έγγραφο του Μαΐου του 2026, ωστόσο, ο δήμος Πυλαίας-Χορτιάτη σημειώνει ότι το έργο της Περιφερειακής Τάφρου και οι γέφυρές της κατασκευάστηκαν πριν από περίπου 70 χρόνια -όχι από την πρώην Κοινότητα Πυλαίας- και ότι δεν έχει εντοπιστεί διοικητική παραλαβή τους από αυτήν, τονίζοντας μάλιστα πως στα αρχεία του δεν υπάρχουν μελέτες, σχέδια «ως κατασκευάσθη» ή οδηγίες συντήρησης της κατασκευής.
Στον αντίποδα, σε έγγραφο του 2021 ο ίδιος δήμος είχε προχωρήσει σε αυτοψία της γέφυρας, καταγράφοντας ζητήματα όπως το μικρό πλάτος, την απουσία πεζοδρομίων, τις φθορές και την ανάγκη επανατοποθέτησης σήμανσης απαγόρευσης της κυκλοφορίας.
Από την άλλη, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας δηλώνει ότι η οδός Ποσειδώνος δεν περιλαμβάνεται στο οδικό δίκτυο δικής της αρμοδιότητας και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτει στο πεδίο ευθύνης των υπηρεσιών της για συντήρηση, τεχνικό έλεγχο ή αποκατάσταση.
Αποτέλεσμα; Ένας ατέρμονος κύκλος μεταξύ υπηρεσιών και φορέων, ταλαιπωρία για τους ανθρώπους που διέσχιζαν την εν λόγω γέφυρα, οικονομικό πλήγμα για τις επιχειρήσεις με επίκεντρο μια γέφυρα, η οποία αν και επικίνδυνη -όπως τονίζεται από τους εμπλεκόμενους φορείς- παραμένει παρατημένη και χωρίς παρεμβάσεις για την θεραπεία της.
«Έκλεισε, αλλά πεζοί και μηχανάκια συνεχίζουν να περνούν»
Παρά τον αποκλεισμό των οχημάτων, σύμφωνα με τον κ. Τσάγκα, πεζοί και οδηγοί δικύκλων εξακολουθούν να διασχίζουν την ασυντήρητη γέφυρα. «Πεζοί και μοτοσικλετιστές διασχίζουν καθημερινά την κλειστή και ασυντήρητη γέφυρα, όπως καταγράφουν οι ίδιοι οι δήμοι», τονίζει.
Ο ίδιος ζητά μέσω της αναφοράς του στον Συνήγορο του Πολίτη να διερευνηθούν τα στοιχεία για τυχόν τροχαία ατυχήματα στο σημείο, να διενεργηθεί ανεξάρτητος τεχνικός και στατικός έλεγχος και να εξεταστεί η εφαρμογή ηπιότερων παρεμβάσεων που θα επέτρεπαν την ασφαλή επαναλειτουργία της σύνδεσης.
«Προσπαθώ να ανοίξω τη γέφυρα γιατί εξυπηρετεί εμένα και πολύ κόσμο. Είναι εμφανές και από τα έγγραφα ότι η γέφυρα έκλεισε για αστείους λόγους και δεν υπάρχει σχέδιο για να φτιαχτεί», καταλήγει.