Μνήμες από τον Μάιο του 1973 ξύπνησαν κατά την εκδήλωση - αφιέρωμα στην αντιδικτατορική δράση του Αντιτορπιλικού πλοίου Βέλος στην Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης.
Ο Αντιναύρχος εν Αποστρατεία και μέλος του Πληρώματος, Κωστής Γκορτζής, ο οποίος ήταν και ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης έκανε μία αναδρομή στην ιστορία του Βέλους. Κάλεσε την νέα γενιά να επισκεφθεί το θρυλικό αντιτορπιλικό το οποίο θα είναι επισκέψιμο για τρεις μήνες, στη θέση ελλιμενισμού του, κοντά στο Μέγαρο Μουσικής.
«Με την παγκόσμια κατακραυγή κατά του καθεστώτος από την κίνηση του Βέλους και την άρση της εμπιστοσύνης που είχαν οι πάτρωνες της Χούντας στο εξωτερικό. ο Παπαδόπουλος αναγκάστηκε μέσα σε λίγες μέρες να καταργήσει τη βασιλεία, έβαλε πολιτικό πρωθυπουργό, ανέστρεψε τους πάντες ακόμη και τον Παναγούλη, αποφυλάκισε όλους τους και υπόδικους και κατάδικους πολιτικούς κρατούμενους», σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Γκορτζής.
Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, Αντιναύαρχος, Νικόλαος Τσούνης ανέφερε στην ομιλία του ότι 28 χρόνια μετά τον παροπλισμό του το Βέλος έρχεται στη Θεσσαλονίκης. Έκανε λόγο για ένα «ζωντανό μνημείο του δεύτερου παγκόσμιου και σύμβολο αγώνα για την δημοκρατία την περίοδο της δικτατορίας». «Ένας ατσάλινος ψυχρός όγκος μεταμορφώθηκε μέσα από την αγάπη του Νίκου Παππά για την πατρίδα σε σύμβολο αντιδικτατορικής δράσης για την δημοκρατία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«78 ετών το αντιτορπιλικό Βέλος έπλευσε στο Αιγαίο μετά από 28 χρόνια. Διένυσε 340 ναυτικά μίλια. Ένα εμβληματικό πλοίο που υπηρέτησε το Πολεμικό μας Ναυτικό επί 32 χρόνια. Το αντιτορπιλικό Βέλος που 1973 με κυβερνήτη τον αείμνηστο Νικόλαο Παππά προασπίστηκε την ελευθερία και την δικαιοσύνη», τόνισε ο κυβερνήτης του ιστορικού αντιτορπιλικού, αντιπλοίαρχος Σωτήρης Χαραλαμπόπουλος.
«Αυτές τις μέρες έχουμε στην πόλη μας το Βέλος, ένα σκάφος που πέρα από την πολεμική του δράση συνέβαλε στον αντιδικτατορικό αγώνα. Τιμούμε τους ναύτες, τιμούμε τους ανθρώπους της εποχής και γευόμαστε την μουσική του Πολεμικού Ναυτικού» ανέφερε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας.
Την εκδήλωση πλαισίωσε με τραγούδια εποχής η μπάντα του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ ακολούθησε και η υποστολή της σημαίας στο αντιτορπιλικό Βέλος.
Στην εκδήλωση έδωσαν το «παρών» μεταξύ άλλων ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνος Ζέρβας, η βουλευτής ΝΔ, Έλενα Ράπτη, η επικεφαλής του πρωθυπουργικού γραφείου στη Θεσσαλονίκη, Μαρία Αντωνίου, ο πρόξενος των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, Γκρέγκορι Φλέγκερ, ο τέως δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.
Η ιστορία του Βέλους
Το Βέλος, αντιτορπιλικό τύπου Fletcher, καθελκύστηκε στις 3 Ιουνίου 1942 στα ναυπηγεία της Βοστώνης και περίπου έναν χρόνο αργότερα, στις 18 Μαΐου 1943, μπήκε σε υπηρεσία στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.
Συμμετείχε στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στο θέατρο επιχειρήσεων του Ειρηνικού Ωκεανού συνοδεύοντας αεροπλανοφόρα ενώ συμμετείχε στις περισσότερες συμμαχικές επιχειρήσεις κατά των Ιαπώνων.
Το 1958 εκσυγχρονίστηκε στα ναυπηγεία του Long Beach στην Καλιφόρνια και στις 15 Ιουλίου 1959 παραλήφθηκε από το Πολεμικό μας Ναυτικό στο πλαίσιο της αμερικανικής βοήθειας, με πρώτο Κυβερνήτη τον Αντιπλοίαρχο Γ. Μόραλη.
Στην Ελλάδα κατέπλευσε στις 15 Οκτωβρίου 1959 ενώ κατά την 32χρονη υπηρεσία του στο ελληνικό ναυτικό διένυσε συνολικά 320.000 ναυτικά μίλια.
Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα
Εντός του αντιτορπιλικού υπάρχει ένας χώρος στον οποίο εκτίθενται πρωτοσέλιδα της εποχής τα οποία αναφέρονται σε μια κίνηση η οποία σημάδεψε το θρυλικό πλοίο.
Ειδικότερα, τον Μάιο του 1973, το Βέλος με κυβερνήτη τον Αντιπλοίαρχο τον Ν. Παππά εγκατέλειψε τον σχηματισμό σκαφών που συμμετείχαν σε άσκηση του ΝΑΤΟ ανοιχτά της Σαρδηνίας και κατέπλευσε στο λιμάνι του Φιουμιτσίνο όπου το πλήρωμα ζήτησε πολιτικό άσυλο από τις ιταλικές αρχές στέλνοντας έτσι ηχηρό μήνυμα κατά της Δικτατορίας που υπήρχε τότε στην Ελλάδα.
Με την κίνηση αυτή το "Βέλος" κατάφερε να ενημερώσει και να αφυπνίσει με τρόπο δυναμικό την παγκόσμια κοινή γνώμη για τη θέληση της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού και των Ενόπλων Δυνάμεων να ανατραπεί το δικτατορικό καθεστώς.
Εντός του πλοίου υπάρχουν πρωτοσέλιδα από τον ελληνικό και τον διεθνή τύπο που αναφέρονται στο περιστατικό.
Το Βέλος παροπλίστηκε στις 26 Φεβρουαρίου 1991 και το 1994 χαρακτηρίστηκε ως "Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα" με απόφαση του τότε υπουργού Εθνικής Άμυνας και του ΓΕΝ.
Αξίζει να σημειωθεί πως συνολικά κατασκευάστηκαν 175 πλοία τέτοιου τύπου, από τα οποία σήμερα σώζονται μόλις τέσσερα, εκ των οποίων τα τρία είναι στις ΗΠΑ και το ένα (σ.σ.: το Βέλος), στην Ελλάδα.
Τρεις μήνες στη Θεσσαλονίκη με συμβολικό εισιτήριο
Το Βέλος θα παραμείνει στα νερά του Θερμαϊκού για διάστημα τριών περίπου μηνών.
Είναι επισκέψιμο από τις 14 Σεπτεμβρίου και ώρες 09:00-13:00 και17:00-19:00.
Το "Βέλος" θα υποδέχεται τον κόσμο καθημερινά εκτός από τις Δευτέρες, ενώ και την προσεχή Τρίτη θα είναι κλειστό λόγω εκδήλωσης.
Το αντίτιμο του εισιτηρίου για μια επίσκεψη στο θρυλικό αντιτορπιλικό είναι 1 ευρώ ναι έχει συμβολικό χαρακτήρα.
Η είσοδος για ανηλίκους αλλά και για ανέργους, ΑμεΑ και άλλες ειδικές ομάδες πολιτών είναι δωρεάν.
Δείτε τα βίντεο του thestival.gr:
thestival